06-51521747 info@overheidsgedonder.nl

Duizenden mensen in Nederland totaal geïsoleerd

Overheidsgedonder Nieuws Duizenden mensen in Nederland totaal geïsoleerd
Duizenden mensen in Nederland totaal geïsoleerd

Nieuws

Duizenden mensen in Nederland totaal geïsoleerd

Posted By Kim Wittop-Koning

In Nederland leven duizenden mensen in volledig isolement en ernstige armoede. Ze zijn eenzaam en vervuild, leven zonder gas, water en licht, maar zijn niet bekend bij de instanties.

Dat stelt Antes, één van de grote instellingen voor geestelijke gezondheidszorg in ons land. ,,De ggz is uit de wijken verdwenen, en daardoor zien we deze mensen niet meer,” zegt bestuursvoorzitter Yvonne van Stiphout. ,,Deze mensen verdwalen in het systeem. Ze zijn vergeten.”

Antes startte vier maanden geleden een project met wooncorporatie Woonbron. Die stuitte bij toeval op een toenemend aantal ‘ernstige situaties’ en vreesde dat het ware probleem veel groter was. Van Stiphout: ,,We hebben een team opgezet dat in twee wijken in Rotterdam op zoek ging naar deze mensen. En we zijn enorm geschrokken. Komen we ineens mensen tegen die vijf, zes jaar zonder gas, water en licht zitten. Die alleen naar buiten gaan om met een emmertje wat water uit de sloot te halen. En niemand die er van weet.”

Wegkwijnen
In vier maanden tijd trof Antes in de twee wijken meer dan 100 mensen die ‘totaal wegkwijnden’. ,,In de hele stad zijn dat er dus nog veel meer, en in andere steden ook. Duizenden mensen in ons land leven op deze manier. Ze hebben niemand, en ze zijn niet in staat om zelf hulp te zoeken: ze begrijpen niet hoe het moet, of ze schamen zich, of ze zijn te depressief om over de drempel te komen.”

Antes zet het project op 1 april stop, omdat er geen geld voor beschikbaar is. De 2,5 ton die het tot nu toe kostte, betaalde de instelling uit eigen zak. Van Stiphout: ,,Dit werk past niet in de hokjes van het zorgsysteem. We kunnen niet meer zomaar mensen de straat op sturen om op zoek te gaan naar mogelijke problemen: dat past niet in de bekostigingsstructuren binnen de marktwerking. Het is uurtje, factuurtje geworden. Maar daardoor verdwalen deze mensen in het systeem en worden ze vergeten.

Hard nodig
Onze inzet is dat de zorg in Nederland zo wordt veranderd dat hier weer ruimte voor komt, en tot die tijd hopen we dat een zorgverzekeraar in samenwerking met de gemeente ons kan steunen om dit project voort te zetten. Anders is het klaar. Terwijl de praktijk aantoont dat het helaas hard nodig is.”

de vergetenen

Ze leven geïsoleerd, eenzaam en vervuild. Zitten soms al jaren zonder gas, water of licht. De maatschappij is hen vergeten. ,,We ontdekken een groep mensen die verdwaalt in het systeem.”

,,Ik ben een tijdje ongezellig geweest,” zegt Freek. Op het bijzettafeltje naast hem staat een fotolijstje zonder foto. ,,Ik was de mensen zat. En zij mij blijkbaar ook. En voor ik het wist, zag ik niemand meer.” Vijf jaar lang leefde Freek, een werkloze historicus met een ingestort gebit, als een kluizenaar. Misschien nog wel veel langer – hij weet het niet meer precies.

De ene vriend kreeg kinderen, de andere verhuisde. Een baan had hij al jaren niet meer. Zijn uitkering raakte hij kwijt, rekeningen stapelden zich op. Op een dag deed de stroom het niet meer, en kwam er alleen nog koud water uit de kraan. ,,Dan ga je concessies doen. Dan maar niet douchen. En met theelichtjes kun je ook lezen.”

Afwas
In zijn flatje stapelden de puinhopen zich op. ,,Dan dacht ik: ach, die stapel afwas kan nog wel een weekje liggen. En ineens lag het er een half jaar en durfde ik de keuken niet meer in.” Freek kijkt naar Sjanti en Brigitta, de twee vrouwen die hem twee maanden geleden ontdekten. Bij toeval: zijn huurwoning moest verkocht worden. Nu heeft hij een nieuw huisje gekregen, waar hij weer gewoon kan douchen, en het licht aan kan doen. Binnenkort volgt een afspraak met de tandarts. ,,Het was écht een puinhoop, Freek”, zegt Brigitta. Freek knikt. ,,Ik weet het. Het was allemaal niet mijn bedoeling.”

Vier maanden lang trekken ze nu samen door de Rotterdamse wijk Delfshaven: Sjanti Mahabier, sociaal beheerder van wooncorporatie Woonbron, en Brigitta Zending, verpleegkundige van ggz-nstelling Antes. Op zoek naar ‘de vergetenen’. Ze zijn eenzaam, zitten zonder gas, licht en water, verkeren in psychische nood, weten niet waar ze voor hulp kunnen aankloppen, of durven dat niet. De instanties kennen hen niet. ,,We zijn ze als maatschappij gewoon vergeten,” zegt Sjanti.

Systeemmoeras
We zitten in het kantoortje van Woonbron, in het hart van de wijk. Sjanti en Brigitta zijn onderdeel van een nieuw project, waarbij Woonbron en Antes samen actief op zoek gaan naar de mensen die zijn weggezakt in het systeemmoeras. Brigitta: ,,Een vrouw met acht kinderen in een tweekamerflat. Gaten in de vloer, overal ongedierte. Geen inkomen. Dan denk ik: hoe kan dit? Is dit Nederland?” Sjanti: ,,Deze mensen weten dat ze een groot probleem hebben. Maar er liggen vaak psyschische problemen aan ten grondslag. Ze weten niet hoe ze hulp moeten zoeken, of ze kennen de instanties niet. En ze schamen zich.”

Ergens in november zag Sjanti een kleine man over straat lopen met twee tassen vol flessen. Ze voelde dat er iets niet klopte en schoot hem aan. Hij bleek al anderhalf jaar zonder gas en water te zitten. In de flessen zat water, getapt bij een kennis. ,,Daar kon ik steeds een paar weken mee vooruit,” zegt Alberto (44) nu. ,,Als je weinig drinkt, en je gaat zo min mogelijk naar de wc, dan hou je het wel vol.”

Dag tot dag
Alberto wil nu wel vertellen hoe het allemaal zo ver kwam. Toen hij 14 was, zette zijn moeder hem op straat. Hij maakte zijn school niet af, werd crimineel, stapte er weer uit, vond af en toe een baantje. Vanaf 2009 zat hij volledig zonder werk, een paar jaar later raakte hij zijn uitkering kwijt. En vanaf dat moment zakte Alberto – een welbespraakte vent met een ontwapenende lach – definitief weg. ,,Ik leefde altijd van dag tot dag. En toen kwam er een dag waarop er geen water meer uit de kraan kwam.”

© Arie Kievit

Ik dacht: laat me maar uitdoven. Ik heb mijn kansen gehad. Eigen schuld

© Arie Kievit

De laatste anderhalf jaar berustte hij in zijn situatie. Hulp zocht hij niet. ,,Ik dacht: laat me maar uitdoven. Ik heb mijn kansen gehad. Eigen schuld.” Tot die dag, eind vorig jaar, waarop Sjanti hem aansprak. Hij accepteerde de hulp niet meteen. ,,Ik dacht: hier hebben anderen niks mee te maken. Dit heb ik zelf gedaan.”

Toeval
Het project ontstond bij toeval, vertelt Yvonne van Stiphout, bestuursvoorzitter van Antes. ,,Woonbron stuitte steeds vaker op mensen die het niet redden. Ze vroegen ons om daar samen eens naar te gaan kijken. We zijn enorm geschrokken van wat we daarna aantroffen.”

Al meer dan honderd ‘vergetenen’ ontdekte het team in vier maanden tijd, en dat in maar een beperkt deel van de stad. Volgens Van Stiphout toont het aan dat duizenden mensen in Nederland in een vergelijkbaar isolement leven. ,,Dit is waar de marktwerking ons heeft gebracht. Wij kunnen niet meer zomaar op zoek naar mogelijke problemen, we kunnen alleen aan de slag met wat ons wordt aangereikt. Maar deze mensen komen niet op ons af. Ze gáán niet naar de huisarts. En dus zien we ze niet. In de Nederlandse zorg is het systeem leidend geworden, niet de mensen. En daar is dit een vreselijk gevolg van.”

Twee maanden
Nog twee maanden, dan zetten Antes en Woonbron het project stop. Alleen Antes stopte er al tweeënhalve ton in, en dat wordt door niemand vergoed. Van Stiphout: ,,We blijven zorgen voor de mensen die we nu hebben ontmoet. Maar dit is maar een klein deel van de totale groep in ons land die zo leeft. En als er geen geld komt, gaan we die mensen pas tegenkomen als het helemaal met ze is misgegaan.”

Sjanti en Brigitta gaan verder met hun ronde. Eerst naar een Hindoestaanse moeder van vier, die na de dood van haar vader zo in de war was dat ze zich vijf jaar lang opsloot. Ze werd ontdekt toen een loodgieter van Woonbron, op zoek naar de oorzaak van een lekkage, naar binnen wilde. Sjanti: ,,Die loodgieter zei: daar ga ik niet naar binnen. Dat is in strijd met de arbowet.”

Ingewikkeld
We bezoeken een man die samenwoont met zijn verstandelijk beperkte moeder, en bij elke kritische vraag begint te schreeuwen. Het is koud in de flat, waar alleen twee banken staan en het behang van de muur valt. Dan naar Aline, een jonge vrouw die zelf ook niet begrijpt hoe het zo ver heeft kunnen komen. Overal in haar flat liggen stapels spullen, ze zit zonder geld en eten, de schuldeisers staan in de rij. ,,Ik vind het gewoon zo ingewikkeld allemaal.”

Aan het eind van de dag gaan we nog even langs bij Alberto. Eigenlijk, zegt Brigitta, was er in materieel opzicht niet eens zo veel nodig om hem uit het moeras te slepen. ,,Ik heb zijn uitkering aangevraagd en een fonds geregeld. Na een week had hij weer gas en water. Het kostte vooral tijd om hem hulp te laten accepteren.”

Droom
Wat als Sjanti hem niet had zien sjouwen met die tassen vol flessen? Sjanti: ,,Dan was hij waarschijnlijk het huis uitgezet vanwege een huurschuld, en dakloos geworden.” Nu heeft Alberto een afspraak om te praten over een leer-werktraject. Hij droomt van een leven als kok, liefst weer wat vrienden, een partner misschien. ,,Ik had een valse start, en ik heb het nooit meer kunnen inhalen. Ik heb het gevoel dat ik die kans nu alsnog krijg.”

© Arie Kievit

lid-worden van overheidsgedonder en zo een jaar lang alle ondersteuning krijgen die u nodig heeft voor uw zaak

Helpt u Overheidsgedonder mensen helpen? U kunt een donatie overmaken op rekening NL 51 RABO 0311 3473 12 ten name van Stichting Gedondergroep of klik hier: donatie-5-euro/

Meepraten kan op ons FORUM FORUM IS TIJDELIJK UITGESCHAKELD NAAR AANLEIDING VAN EEN RECLAMEAANVAL AFGELOPEN JAARWISSELING

Bron: AD

Deel dit bericht:

Tagged , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.